Freight quote là dòng dễ nhìn nhất trong quyết định logistics. Nó cũng là dòng dễ tối ưu sai nhất nếu lead time kéo dài làm tăng tồn kho, handling phát sinh hoặc hồ sơ hải quan tạo chậm trễ và chi phí bổ sung.
Chi phí logistics cần được tách nhỏ
Một báo cáo về tái cấu trúc logistics Việt Nam nêu mục tiêu giảm chi phí logistics từ khoảng 17% GDP xuống 12-15% qua hạ tầng đa phương thức, trung tâm logistics và số hóa. Một ước tính ngành khác cho rằng chi phí có thể đã vượt 20% GDP, nhưng con số này chưa phải thống kê quốc gia được xác nhận.
Khoảng chênh giữa các ước tính là lý do doanh nghiệp cần dữ liệu shipment-level của chính mình thay vì dựa vào một tỷ lệ toàn nền kinh tế.
Mô hình landed cost tối thiểu
Mỗi shipment hoặc lane nên tách:
- freight, fuel và emergency surcharge;
- port, handling, storage và customs broker;
- duty, tax, refund và chi phí hồ sơ;
- inventory carrying cost trong lead time và buffer;
- stockout, expedite hoặc service penalty khi trễ.
Thông tư 86/2026/TT-BTC thay đổi khung quản lý thuế hàng xuất nhập khẩu từ ngày 01/07. Vì vậy, checklist về khai báo, miễn giảm, hoàn thuế, nộp thừa và nợ thuế cũng phải nằm trong mô hình vận hành, không chỉ ở bước compliance cuối cùng.
Điều chưa được chứng minh
Mục tiêu quốc gia và industry estimate không cho biết cost-to-serve của một SKU hoặc customer lane cụ thể. Chỉ dữ liệu invoice, transit time, inventory và exception của doanh nghiệp mới trả lời được.
Hành động tuần này
Chọn một lane có volume lớn, lấy 20 shipment gần nhất và dựng landed-cost bridge từ freight quote đến margin thực. Giao owner cập nhật checklist customs theo Thông tư 86.